1963 φραγμα Κρεμαστών…….μια εβδομαδα προθεσμία να “πάρεις το σπίτι και να φύγεις”

0
150
1963 φραγμα Κρεμαστών…….μια εβδομαδα προθεσμία να “πάρεις το σπίτι και να φύγεις”

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΕΦΥΡΑΣ ΠΟΥ ΣΥΝΔΕΘΗΚΕ ΜΕ ΤΟΝ ΞΕΡΙΖΩΜΟ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ 15 ΧΩΡΙΩΝ!

Μια τεχνητή λίμνη που δημιουργήθηκε στο συναπάντημα τεσσάρων μεγάλων ποταμών και που χαρακτηρίζεται από τα όμορφα τοπία που δημιουργεί η γεωλογική ταυότητα της περιοχής στις όχθες της. Η λίμνη Κρεμαστών είναι η μεγαλύτερη τεχνητή λίμνη της Ελλάδος και βρίσκεται στα σύνορα των νομών Αιτωλοακαρνανίας και Ευρυτανίας. Δημιουργήθηκε με την κατασκευή του φράγματος των Κρεμαστών το 1966, σε μια περιοχή όπου συνέρρεαν οι ποταμοί Αχελώος, Αγραφιώτης, Ταυρωπός και Τρικεριώτης. Στα βόρεια της καταλήγει ο Αχελώος ερχόμενος από τη Πίνδο, ενώ οι άλλοι τρεις ποταμοί καταλήγουν από τα ανατολικά κατεβαίνοντας από τα βουνά της Ευρυτανίας. Το μέγεθος της είναι κοντά στα 77,5 τ.χλμ., οι ακτογραμμή φτάνει τα 90 χλμ. και βρίσκεται σε υψόμετρο 282 μέτρων. Η χωρητικότητα της λίμνης είναι 4.750.000.000 κ.μ. νερού, μαζεύοντας τα νερά μιας τεράστιας λεκάνης απορροής, με επιφάνεια 3.500 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Το φράγμα, που βρίσκεται στα νότια της λίμνης κοντά στα Κρεμαστά Συκιάς και κάτω από τον λόφο Ψωριάρικο, είναι ένα από τα μεγαλύτερα γεωφράγματα της Ευρώπης με ύψος 160 μέτρων, μήκος 457 μέτρων και πλάτος στη βάση 670 μ. Το φράγμα κατασκευάστηκε πάνω σε ένα στένωμα της κοίτης του Αχελώου, στο σημείο όπου ο θρύλος λέει ότι ο ήρωας Κατσαντώνης πήδησε από τη μια όχθη στην άλλη για να γλυτώσει από τους Τούρκους και έτσι η θέση πήρε την ονομασία το «Πήδημα του Κατσαντώνη». Στη βάση τους φράγματος βρίσκεται ο Υδροηλεκτρικός Σταθμός Κρεμαστών, ο οποίος εξασφαλίζει μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς τα νερά της λίμνης οδηγούνται μέσω τεσσάρων αγωγών (με ισχύ 109 MW ο καθένας) σε τέσσερις υδροστρόβιλους.

Η ιστορία της λίμνης έχει συνδεθεί και με ένα μικρό ξεριζωμό, κάθως πίσω στη δεκαετία του ‘60, πολλοί κάτοικοι της περιοχής αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν άρδην τα χωριά τους που κατακλύστηκαν. Συνολικά πάνω απο 15 χωριά και οικισμοί χάθηκαν, όπως ο Άγιος Βασίλης, τα Σίδερα, ο Μαυριάς, η Επισκοπή, και μαζί τους το βυζαντινό μοναστήρι της Επισκοπής του 8ου αιώνα, το γεφύρι του Μανώλη που για περισσότερα από 400 χρόνια συνέδεε τις δύο όχθες του ποταμού Αγραφιώτη και η πηγή της Μαρδάχας, η μοναδική πηγή του Αχελώου κατά τους καλοκαιρινούς μήνες. Μαζί τους χάθηκες και το εντυπωσιακό μονότοξο γεφύρι της Τατάρνας που βρισκόταν στη θέση που βρίσκεται σήμερα η γέφυρα της Επισκοπής που ενώνει τους δύο νομούς.

Η Γέφυρα Τατάρνας είναι μια σύγχρονη γέφυρα πάνω από την τεχνητή Λίμνη Κρεμαστών που συνδέει την επαρχία Βάλτου Αιτωλοακαρνανίας, με τον νομό Ευρυτανίας. Σχεδιάστηκε από τον πολιτικό μηχανικό Αρίσταρχο Οικονόμου. Κατασκευάστηκε από την “Α.Τ.Ε. ΟΔΩΝ ΚΑΙ ΟΔΟΣΤΡΩΜΑΤΩΝ” με χρηματοδότηση της ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΩΝ. Τρία διεθνή βραβεία απονεμήθηκαν για την τεχνική της κατασκευή.

Η κατασκευή της πρωτοποριακής αυτής γέφυρας ξεκίνησε το 1965 και ολοκληρώθηκε το 1970. Η γέφυρα διαθέτει τρεις καμάρες, από τις οποίες η μεγαλύτερη έχει πλάτος 196 μέτρων. Από τη νέα γέφυρα διέρχεται επαρχιακή οδός που συνδέει τον νομό Ευρυτανίας με τον νομό Αιτωλοακαρνανίας και τη δυτική Ελλάδα.

Στην ίδια θέση υπήρχε το 17ο αιώνα η ιστορική και διάσημη παλιά καμάρα, πέτρινη γέφυρα (πάνω από τον Αχελώο ποταμό). Το όνομα Τατάρνα προέρχεται από το κοντινό μοναστήρι. Δίπλα από την παλιά γέφυρα, ήταν η μεγαλύτερη πηγή του Αχελώου, που είναι γνωστή στους ντόπιους με το όνομα Μαρδάχα, που σημαίνει “μεγάλη άνοιξη”. Η γέφυρα διαθέτει τρεις καμάρες, με ανοίγματα 150, 196 και 97 μέτρα, αντίστοιχα.

Είναι η πρώτη γέφυρα στην Ελλάδα που κατασκευάστηκε με τη μέθοδο της εν προβόλω δομήσεως, δηλαδή η τμηματική κατασκευή του κυρίως σώματος ξεκινούσε από τα μεσόβαθρα στήριξης (υποστυλώματα) και καθώς εξελισσόταν, το συγκεκριμένο τμήμα βρισκόταν κατά την κατεύθυνση κατασκευής του “στον αέρα”.

Ο μελετητής της, Πολιτικός Μηχανικός Αρίσταρχος Οικονόμου, Καθηγητής Στατικής και Δυναμικής από το 1976 στο τμήμα Πολιτικών Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής Πανεπιστημίου Πατρών, και το έργο του, κατέκτησαν τρία παγκόσμια ρεκόρ και διεθνή βραβεία.

Η παλιά γέφυρα

Η παλιά Γέφυρα της Τατάρνας ήταν μια μονοκάμαρη γέφυρα στον Αχελώο με μεγάλο άνοιγμα. Η τεχνική της κατασκευής της ήταν πραγματικά αξιοθαύμαστη. Η ημερομηνία κατασκευής της γέφυρας είναι άγνωστη. Πιθανότατα κτίστηκε στα μέσα του 17ου αιώνα από πρωτομάστορες της περιοχής. Την ονομασία “Τατάρνα” έλαβε από την κοντινή μονή Παναγία της Τατάρνας (ιδρυθείσα το 1556).

Στο ιστορικό γεφύρι της Τατάρνας δόθηκε το 1821 η πρώτη μάχη των Ελλήνων της Ρούμελης εναντίον των Τούρκων. Σε ανάμνηση αυτού του γεγονότος κάθε χρόνο στις αρχές Ιουνίου γίνονται διάφορες εκδηλώσεις (θεία λειτουργία, επιμνημόσυνη δέηση, κατάθεση στεφάνων) στο μνημείο πεσόντων που βρίσκεται στη παρακείμενη θέση «Λαχανόκηπος».

Η παλιά γέφυρα της Τατάρνας είναι θαμμένη από το νερό του φράγματος των Κρεμαστών, ακριβώς κάτω από τη σημερινή γέφυρα και σε βάθος περίπου 100 μέτρων.

ΠΗΓΗ: Ευρυτανικά Νέα, με πληροφορίες από Βικιπαίδεια, urbanspeleology.evrytanika.gr

±